Το μεγαλείο του κινήματος του ΕΑΜ

αρχείο λήψηςΔημήτρης Καζάκης

Ο Μίκης Θεοδωράκης έλεγε συχνά πώς αν δεν υπήρχε το ΕΑΜ θα είχε παραμείνει θύμα της ΕΟΝ, της οποίας ήταν πρόεδρος στο σχολείο του και για την οποία είχε γράψει τα πρώτα του δημοσιευμένα ποιήματα. Αυτό ισχύει για εκατοντάδες χιλιάδες Έλληνες που εντάχθηκαν στις γραμμές του ΕΑΜ. Ποιος ξεχνά τον ήρωα της Πίνδου, ο οποίος ήταν – βασιλόφρων ον – ένας από τους πρώτους αξιωματικούς που εντάχθηκαν στο ΕΑΜ με αποστολή να πείσει τους συναδέλφους του να μην φύγουν για Αίγυπτο και να μείνουν στην Ελλάδα προκειμένου να πολεμήσουν από τις γραμμές της αντίστασης.

Προδίδεται από όργανα της 4ης Αυγούστου συλλαμβάνεται και παραδίδεται στους Ιταλούς, οι οποίοι τον μεταφέρουν με πλοίο εκτός Ελλάδας. Το πλοίο βυθίστηκε και πήρε μαζί του τον Δαβάκη. Τέτοιες ιστορίες είναι κυριολεκτικά χιλιάδες. Προσωπικά είχα την τύχη να γνωρίσω έναν παλιό ηρωικό λοχαγό των οχυρών, ο οποίος μετά από περιπέτειες εντάχθηκε στον ΕΛΑΣ, υπηρέτησε δίπλα στον Άρη και ύστερα στον εμφύλιο ως καπετάνιος του ΔΣΕ. Ακόμη και σήμερα δεν έχει εγκαταλείψει τις πεποιθήσεις του, δηλαδή την συμπάθεια για τον βασιλικό θεσμό. Όμως μην του πεις κουβέντα εναντίον του Άρη, το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ και τη Σοβιετική Ένωση στην οποία πέρασε 17 ολόκληρα χρόνια μετά τον εμφύλιο. Ποτέ δεν έγινε μέλος του ΚΚΕ, αλλά ακολούθησε τους κομμουνιστές στην ήττα και την εξορία. Ζει ακόμη, τα έχει τετρακόσια παρά την προχωρημένη του ηλικία και μακάρι να ζει για πάντα.
Είναι γνωστό επίσης το περιστατικό στο Εθνικό Συμβούλιο στις Κορυσχάδες όταν ένας παλιός δήμαρχος Πατρέων, κλείνοντας ως εθνοσύμβουλος την ομιλία του αναφώνησε: Ζήτω ο Βασιλεύς! Ο πρώτος που τον χειροκρότησε ήταν ο τότε ΓΓ του ΚΚΕ Σιάντος, δείχνοντας τον ενωτικό χαρακτήρα του ΕΑΜ. Ποτέ πριν και ποτέ ξανά δεν υπήρξε μια τόσο πλατιά και ενωτική πολιτική οργάνωση με σκοπούς απελευθερωτικούς.
Μέσα στις γραμμές του ΕΑΜ υπήρχε η πιο ανοιχτή δημοκρατία με τον καθένα να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του στις δεκάδες εφημερίδες, περιοδικά και έντυπα του αγώνα, καθώς και τις διαρκείς συνελεύσεις των αγωνιστών. Ελεύθερα έγραφαν βιβλία, δοκίμια, ή κείμενα για την φιλοσοφία, την ιστορία, την τέχνη, κοκ, χωρίς φραγμούς, ταμπού και ιδεολογικά προαπαιτούμενα. Να γιατί το κίνημα του ΕΑΜ συνοδεύτηκε με μια αληθινή έκρηξη πολιτισμού και φιλολογίας, επιτρέποντας να συσπειρωθεί στις γραμμές του το πιο ζωντανό και μάχιμο κομμάτι της τότε διανόησης. Χωρίς απαραίτητα να είναι μαρξιστές, κομμουνιστές, ή γενικά αριστεροί. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο φιλόσοφος Κ. Δεσποτόπουλος, ο οποίος ούτε μαρξιστής ήταν ποτέ, ούτε κομμουνιστής, αλλά ηγήθηκε του κινήματος της επιστήμης-ανασυγκρότησης που συγκρότησε το ΕΑΜ προκειμένου να στρατευθεί η επιστημονική διανόηση της χώρας στην υπηρεσία μιας λαοκρατικής αναγέννησης και ανασυγκρότησης της Ελλάδας. Αυτή είναι η ιστορική αλήθεια. Αυτό ήταν το μεγαλείο του κινήματος του ΕΑΜ, που λυτοί και δεμένοι, δεξιοί και αριστεροί σήμερα έχουν βαλθεί να σβήσουν από την μνήμη μας.

Advertisements
This entry was posted in Άρθρα and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Το μεγαλείο του κινήματος του ΕΑΜ

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.